Muzeum kolejki wąskotorowej

Kolekcja Muzeum 

 Kolekcja parowozów, lokomotyw, drezyn i wagonów liczy 70 eksponatów. Najstarsze z nich pochodzą z XIX w.: unikatowy wagonik pocztowy - najmniejszy w Europie, cysterna, miniaturowe platformy, dwuosiowe wagony towarowe oraz parowóz firmy Orenstein & Koppel w Berlinie.
 Ponadto w weneckim skansenie urządzono stylową poczekalnie kolejową, wagon pocztowy, w którym przesyłki stemplowane są specjalnym datownikiem, ekspozycję umundurowania, latarni, kasowników, znaków sygnałowych i innych przedmiotów używanych w kolejach wąskotorowych. Zwiedzający mogą podziwiać "kolejkę leśną", z parowozem HF Henschel & Sohn z 1918 r., pociągi towarowe z krytymi wagonami, "kolejką buraczaną", wagony "pługi odśnieżne", wagoniki "kolebki" do przewozu surowców w cegielniach oraz wagony osobowe eksploatowane w okresie międzywojennym przez Żnińską Kolej Powiatową. Muzeum w Wenecji posiada zbiór 17 parowozów, dwie drezyny ręczne, dwie lokomotywki spalinowe, wyprodukowane na przełomie lat 50 i 60 w Poznańskich Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego i dwie drezyny motorowe. Kolekcję taboru uzupełniają takie urządzenia jak wąskotorowa obrotnica kolejowa z 1908 r., pompy wodne, zabytkowy zegar peronowy, semafory, zwrotnice oraz wiele typów urządzeń i narzędzi związanych z techniczną obsługą ponad 100-letniej kolejki.

Historia

 Kolej o szerokości toru 600 mm powstała na mocy ustawy parlamentu pruskiego z 1892 roku. Koszty budowy i ekspoatacji takiej linii były stosunkowo niskie. Mogła ona obsługiwać zarówno przewóz osób jak i towarów. W Żninie wybudowano parowozownie, warsztaty z odlewnią oraz budynek dyrekcji z mieszkaniami dla pracowników. Niewielkie budynki mieszkalne pełniące rolę stacji pobudowano w Rydlewie, Biskupinie, Gąsawie, Szelejewie, Rogowie i Ostrówcach.
W czasie II wojny Swiatowej kolej pracowała pod nadzorem niemieckim, a od 1 lipca 1949 r. przeszła pod zarząd PKP. Z uwagi na otwierane w pobliżu linie autobusowe PKS zdecydowano się w 1962 r. całkowicie zamknąć na tej lini ruch osobowy.
 W 1972 r. miłośnicy kolei wąskotorowej oraz ówczesne władze powiatowe utworzyły pierwszy w Polsce skansen parowozów, wagonów i urządzeń technicznych związanych z koleją o prześwicie torów zaledwie 600 mm. Skansen zlokalizowano w sąsiedztwie ruin zamku. Wzrastający ruch turystyczny skłoniły PKP do uruchomienia w sezonie letnim linii kolejowej o długości 12 km, na trasie Żnin - Wenecja - Biskupin – Gąsawa.
 W marcu 2002 r. Powiat Żniński wraz z gminą Gąsawa, po przejęciu mienia PKP S.A. kolejki wąskotorowej, utworzył Żnińską Kolej Powiatową Sp. z o.o. z siedzibą w Żninie.