|
G±sawa leży na Pałukach, w krainie która sw± historyczn± nazwę zawdzięcza ziemi pofałdowanej, bogatej w lasy i jeziora. Nazwa miejscowo¶ci wywodzi się od Gonzawy, Gonzowy, pierwotnej nazwy rzeki G±sawki przepływaj±cej nieopodal G±sawy i ł±cz±cej jezioro g±sawskie z jeziorem godawskim. Najdawniejszym Ľródłem pisanym wzmiankuj±cym miejscowo¶ci położone w rejonie G±sawy jest bulla papieża Inocentego II wystawiona w 1136 r. Sporo wiadomo¶ci o G±sawie znajduje się w największym dziele historycznym polskiego ¶redniowiecza - Historii Polski, Jana Długosza.
G±sawa budziła ciekawo¶ć historyków już w XIX stuleciu z racji odbytego tu w 1227 r. zjazdu ksi±ż±t dzielnicowych i zabójstwa Leszka Białego.
Wydaje się, że najstarszym rodem rycerskim na Pałukach byli Nałęcze. Ich gniazda rodowe leżały w G±sawie, w pobliżu Żnina, Mogilna i Kcyni.
W dniu 10.04.1388 r. król Władysław Jagiełło wystawił dokument zezwalaj±cy na lokację G±sawy na prawie niemieckim (Prawa miejskie do 1934 r.)
G±sawa i bezpo¶rednia okolica posiada szereg zabytków, w¶ród nich: modrzewiowy ko¶ciół z XVII w. z unikaln± ¶cienn± polichromi±, rezerwat archeologiczny w Biskupinie, ruiny zamku w Wenecji, drewniany ko¶ciółek z XVIII w. w Ryszewku, Dwory w Marcinkowie Górnym, Marcinkowie Dolnym i Grochowiskach.
G±sawa do dzi¶ zachowała dawny układ przestrzenny, charakterystyczny dla ¶redniowiecznych miasteczek Wielkopolski z dużym rynkiem na osi głównych dróg. |